Historia Romea i Julii kojarzy się przede wszystkim z tragedią Williama Shakespeare'a. Miłość dwojga młodych ludzi pochodzących ze skonfliktowanych rodzin ma jednak starszą tradycję literacką. Luigi da Porto, włoski pisarz XVI wieku, opracował opowieść o kochankach z Werony w formie noweli, która stała się jednym z ważnych ogniw prowadzących do późniejszego dramatu. Polska edycja z 1963 roku pozwala poznać wcześniejszą wersję historii w przekładzie Jadwigi Gałuszki.
Werona przed Shakespeare'em
Da Porto wykorzystał materiał krążący w literaturze i opowieściach włoskich, a jego tekst poprzedzał wersję Matteo Bandella. Przekaz o nieszczęśliwych kochankach przechodził następnie przez adaptacje francuskie i angielskie, zanim znalazł najgłośniejszą postać w dramacie Shakespeare'a. Takie pochodzenie pokazuje, że słynna tragedia nie powstała w całkowitym oderwaniu od wcześniejszej kultury opowiadania.
Jednak nie należy przedstawiać noweli da Porto jako dosłownie identycznego tekstu scenicznego. Proza narracyjna opisuje zdarzenia inaczej niż dramat, który musi działać poprzez dialog i obecność aktorów. Zmieniają się proporcje między narracją a bezpośrednią wypowiedzią postaci oraz sposób budowania napięcia.
Miłość i konflikt rodzinny
W centrum historii pozostają uczucia młodych ludzi oraz spór ich rodzin. Kiedy otoczenie traktuje dawną wrogość jako obowiązującą zasadę, nawet osobiste decyzje zaczynają mieć konsekwencje wykraczające poza losy dwojga bohaterów. Opowieść nie jest jedynie romantycznym obrazem namiętności. Dotyczy również presji społecznej, honoru i niezdolności starszego pokolenia do zakończenia konfliktu.
Właśnie ten związek miłości i przemocy stał się jednym z powodów niezwykłej trwałości tematu. Kolejni pisarze wykorzystywali podobną konstrukcję w innych miejscach i epokach. Można ją dostrzec również w noweli "Romeo i Julia na wsi" Gottfrieda Kellera, której akcja odbywa się w odmiennych realiach społecznych.
Wydanie PIW z serii "Biblioteka Jednorożca"
Polskie wydanie ukazało się w 1963 roku nakładem Państwowego Instytutu Wydawniczego. Tłumaczenie i posłowie przygotowała Jadwiga Gałuszka, a ilustracje Ewa Frysztak-Witowska. Katalogi biblioteczne podają 55 stron, podczas gdy stara karta serwisu wskazuje 56. Numer ISBN złożony z zer nie stanowi prawdziwego identyfikatora tej edycji, więc zastąpiono go informacją o braku potwierdzonego ISBN.
Czytelnik zainteresowany późniejszą wersją sceniczną znajdzie trzy tragedie Shakespeare'a w przekładzie Stanisława Barańczaka. To odrębne dzieła i inne polskie opracowania, których nie należy łączyć w jeden rekord.
Informacje o wydaniu
- Autor noweli: Luigi da Porto
- Kategoria: klasyka
- Język: polski
- ISBN: brak potwierdzonego numeru ISBN
- Data wydania: 1963-01-01
- Liczba stron: 56
- Tłumaczenie: Jadwiga Gałuszka
- Ocena: 6,8
- Wydawnictwo: Państwowy Instytut Wydawniczy
- Seria: Biblioteka Jednorożca
- Ilustracje: Ewa Frysztak-Witowska
- Objętość według katalogu bibliotecznego: 55 stron