Scarlett O'Hara ma szesnaście lat, mieszka w rodzinnej posiadłości Tara w Georgii i doskonale wie, jakie wrażenie robi na otoczeniu. Przyzwyczajona do zainteresowania młodych mężczyzn, chce zdobyć uczucie Ashleya Wilkesa, choć ten zamierza poślubić Melanię Hamilton. Wokół niej toczą się rozmowy o konflikcie między Północą a Południem, ale młoda bohaterka początkowo traktuje polityczne napięcia jako coś znacznie mniej istotnego od własnych planów. Wojna secesyjna szybko pokaże, jak kruche było to przekonanie.
Scarlett nie jest bohaterką, którą łatwo polubić
Margaret Mitchell stworzyła postać ambitną, zaborczą, niecierpliwą i niezwykle odporną na przeciwności. Scarlett umie odczytywać cudze słabości, lecz często nie rozumie własnych uczuć. Jej stosunek do Ashleya wynika częściowo z wyobrażenia o miłości, nie z rzeczywistej znajomości człowieka. Z kolei Rhett Butler, ironiczny i nieprzejmujący się salonowymi zasadami, dostrzega w niej cechy, których inni nie chcą zauważyć.
To właśnie napięcie między tym, czego Scarlett pragnie, a tym, co rzeczywiście potrafi zbudować, napędza pierwszą część opowieści. Mitchell pozwala bohaterce popełniać błędy bez nieustannego usprawiedliwiania ich przed czytelnikiem. Dzięki temu romansowy wątek staje się częścią szerszej historii o przywilejach, pieniądzach i walce o wpływ na własne życie.
Plantacja Tara i obraz amerykańskiego Południa
Wojna oznacza w powieści nie tylko zmianę sytuacji politycznej, ale przede wszystkim rozpad świata, który mieszkańcy Tary uważali za oczywisty. Należy przy tym pamiętać, że książka przedstawia historię z perspektywy białych elit plantatorskich. Obraz niewolnictwa, czarnoskórych postaci oraz powojennych przemian odzwierciedla także uprzedzenia i historyczne wyobrażenia obecne w narracji Mitchell. Współczesna lektura wymaga więc oddzielenia kunsztu opowiadania od bezkrytycznego przyjmowania tej wizji dziejów.
Prezentowana karta dotyczy pierwszego tomu, a nie całej obszernej powieści wydanej po raz pierwszy w 1936 roku. Egzemplarz Czytelnika z 1986 roku liczy 381 stron i zawiera przekład Celiny Wieniewskiej. Po poznaniu oryginału można sięgnąć po "Scarlett" Alexandry Ripley, późniejszą kontynuację losów bohaterki, albo po biografię Margaret Mitchell autorstwa Anne Edwards.
Informacje o wydaniu
- Autor: Margaret Mitchell
- Kategoria: literatura piękna
- Język: polski
- ISBN: 8307015847
- Data wydania: 1986-01-01
- Liczba stron: 381
- Tłumaczenie: Celina Wieniewska
- Ocena: 8,5
- Wydawnictwo: Czytelnik
