W naszej serii prozy iberoamerykańskiej "Quincas Borba" ukazuje się jako druga z kolei - po "Wspomieniach pośmiertnych Brasa Cubas" - powieść Machado de Assisa, klasyka literatury brazylijskiej. Do pewnego stopnia stanowi ona kontynuację "Wspomnień".
Prezentowana powieść odznacza się finezją konstrukcji i stylu, mistrzostwem psychologicznym oraz trafnością obserwacji stosunków społecznych i obyczajów, dając obraz zaprawiony ironią i drwiną (tytułowy Quincas Borba to pies!). Jednym z najciekawszych wszakże aspektów książki jest filozofia Machado de Assisa. Wiadomo, że autor był pod wpływem ewolucjonizmu Darwina, transportowanego w sposób mechaniczny na stosunki społeczne. Losy bohaterów "Quincasa Borby" są ilustracją tezy, że życie to brutalna walka o byt, w której zwyciężają najsilniejsi i najbardziej bezwzględni. Stosunek autora do przegrywającego Rubiona sugerowałby, że w zasadzie akceptuje on tę okrutną implikację społeczną teorii Darwina. Jednak rysunek charakterologiczny niektórych innych postaci (pani Feranda) zdaje się przedstawiać drugą możliwość bytu człowieczego - miłość i dobroć. Czy takie postawienie sprawy jest odbiciem rozterki duchowej autora czy też szlachetnym, acz trochę wbrew logice, dążeniem do zhumanizowania błędnego w założeniach ewolucjonizmy społecznego - niech osądzi czytelnik.
- Autor: Joaquim Maria Machado de Assis
- Kategoria: literatura piękna
- Język: polski
- ISBN: 000-00-0000-00-0
- Data wydania: 1977-01-01
- Liczba stron: 242
- Tłumaczenie: Janina Z. Klave
- Ocena: 6,5
- Wydawnictwo: Wydawnictwo Literackie
