"Bonawentura Dzierdziejewski" Kazimierza Glińskiego jest powieścią obyczajowo-historyczną osadzoną w czasach stanisławowskich, czyli w drugiej połowie XVIII wieku. Już jej podtytuł - "Powieść obyczajowa z czasów stanisławowskich, spisana z opowiadań ojca mojego" - wskazuje na szczególny pomysł narracyjny. Przeszłość ma być przedstawiona jako historia przekazywana między pokoleniami, nie jako sucha kronika kolejnych decyzji politycznych.
Obyczaje w epoce Stanisława Augusta
Panowanie Stanisława Augusta Poniatowskiego było czasem przemian kultury, reform i sporów o przyszłość państwa. Powieść obyczajowa z takim tłem może ukazywać nie tylko wydarzenia polityczne, ale również sposób życia i myślenia ludzi, których pozycja wynikała z rodzinnych więzi, majątku i społecznej hierarchii.
W tym rodzaju literatury ważna jest codzienność. Zachowanie postaci, rozmowy i reguły towarzyskie pozwalają odtworzyć atmosferę dawnej epoki, nawet jeśli nie każdy epizod można odnieść do udokumentowanego zdarzenia historycznego. Forma powieści daje autorowi większą swobodę niż dokumentalny zapis.
Rodzinna opowieść jako forma literacka
Zapowiedź historii spisanej z opowieści ojca buduje wrażenie bliskości z przeszłością. Taki zabieg nie oznacza jednak, że wszystkie przedstawione rozmowy czy przygody rzeczywiście miały miejsce. Jest elementem konstrukcji narracyjnej, który ma nadać historii wiarygodność i szczególny ton.
Dostępny opis katalogowy nie podaje szczegółowego przebiegu fabuły ani pełnej listy bohaterów. Zamiast przypisywać powieści niepotwierdzone sceny i konflikty, warto wskazać to, co można ustalić: jej historyczne realia, obyczajowy charakter i konwencję opowieści o dawnej Polsce.
Książka została pierwotnie wydana w 1919 roku. Obecny zapis katalogowy dotyczy także e-booka rozpowszechnianego przez Virtualo. Współczesny numer ISBN należy odnosić do późniejszej wersji, a nie do pierwodruku z 1919 roku.
Inne przedstawienie przemian historycznych proponuje "Upadek króla" Johannesa V. Jensena. O książkach wykorzystujących dawne realia piszemy również w zestawieniu opowieści historycznych.
- Autor: Kazimierz Gliński
- Kategoria: powieść historyczna
- Język: polski
- ISBN: 978-83-272-2444-6
- Data wydania: 1919-01-01
- Liczba stron: 378
- Ocena: 6,6
- Wydawnictwo: Virtualo
