Jerzy Nasierowski, aktor teatralny i filmowy, został w latach siedemdziesiątych skazany za współudział w zabójstwie. Kolejne lata spędził w zakładach karnych PRL. Po wyjściu na wolność opublikował utwory, w których powracał do własnej biografii i doświadczenia osadzenia. "Seks, zbrodnia i kara. Więzienie" jest drugą częścią większego cyklu, poprzedzoną tomem "Śledztwo". Książkę należy czytać jako autobiograficzną prozę inspirowaną osobistym doświadczeniem, a nie niezależny raport o całym systemie penitencjarnym.
Świat więzienny opisany od środka
Opowieść koncentruje się na okresie izolacji i przymusowego podporządkowania instytucjonalnym zasadom. Takie doświadczenie zmienia rytm codziennego życia, relacje z ludźmi i sposób myślenia o przyszłości. Nasierowski pisze z perspektywy osoby, która wcześniej funkcjonowała w środowisku artystycznym, a następnie znalazła się w zupełnie innych warunkach społecznych.
Literackie przedstawianie zakładu karnego wiąże się również z problemem wiarygodności narratora. Wspomnienia i powieść autobiograficzna nie są tym samym co naukowe opracowanie historii więziennictwa. Autor dokonuje wyboru sytuacji, nadaje im znaczenie i interpretuje zachowanie swoje oraz innych osób. Te elementy są częścią dzieła, ale wymagają krytycznego odbioru.
Biografia, przestępstwo i odpowiedzialność
Historia powstania cyklu pozostaje nierozerwalnie związana z głośną sprawą karną. Warto jednak unikać traktowania samego skandalu jako jedynej treści książki. Ważne są pytania o odpowiedzialność, przebieg kary i sposoby późniejszego opowiadania o własnych czynach. Osobista wersja wydarzeń nie unieważnia faktu istnienia ofiary ani sądowych ustaleń.
Wcześniejsze publikacje Nasierowskiego ukazywały się także pod pseudonimem Jerzy Trębicki. Późniejsze wydania pełniejszego cyklu mogą mieć inny układ i redakcję. Przy porównywaniu tekstów należy zwracać uwagę na rok, nazwę wydawnictwa i numer tomu.
Wydanie Omnibusa z 1990 roku
Drugi tom ukazał się w Kościanie w 1990 roku. Katalog serwisu podaje 270 stron i ISBN 8385072004. Opisy biblioteczne wskazują 269 stron numerowanych oraz jedną nienumerowaną, co wyjaśnia różnicę w sposobie zapisu objętości. Ten sam identyfikator występuje w katalogach także przy pierwszym tomie "Śledztwo", dlatego przy zakupie warto dodatkowo sprawdzać tytuł i okładkę. Nie jest to całkiem osobna książka o innym zdarzeniu, lecz kolejny etap jednej autobiograficznej narracji.
Informacje o wydaniu
- Autor: Jerzy Nasierowski
- Kategoria: biografia, autobiografia, pamiętnik
- Język: polski
- ISBN: 8385072004
- Data wydania: 1990-01-01
- Liczba stron: 270
- Ocena: 5,7
- Wydawnictwo: Dziennikarska Spółka Wydawnicza
- Objętość według katalogu bibliotecznego: 269 stron numerowanych + 1 nienumerowana
