Książka zawiera dwie opowieści obyczajowe, których akcja rozgrywa się w środowisku młodzieży akademickiej i w środowisku prowincjonalnych urzędników. Przestępstwo i kara, odwaga cywilna, przyjaźń, miłość - ot problemy poruszane przez pisarza.
Powieść o dzielności i moralnej sile prostych ludzi. Bohaterka powieści, wdowa, matka trojga dzieci zmaga się z nędzą lat powojennych i złem ciążącym na stosunkach międzyludzkich. Z czasem staje się uosobieniem siły moralnej, głębokiej mądrości i wytrwałego optymizmu.
Powieść z pierwszego, przedwojennego, okresu twórczości Nałkowskiej, która opowiada o więzach rodzinnych, towarzyskich i erotycznych w środowisku polskiej elity z prowincji w czasach tuż przed I Wojną Światową.
Pierwsza powieść satyryczna dużego formatu autora. Akcja powieści rozgrywa się na Ukrainie w instytucie doświadczalnym, który prowadzi badania nad skrzyżowaniem jeża z piżmakiem. Ostrze satyry wymierzone jest w przejawy oportunizmu, biurokrację, pseudonaukowe metody badań i bolączki życia
