Historia kariery życiowej ubogiego, lecz ambitnego szlachcica z Podlasia. Utrata znaczenia sprawia, że bohater zaczyna krytycznie oceniać swoje postępowanie i zmienia tryb życia.
Trzeci tom opowiadań autora ukazuje życie wielkiego miasta obserwowanego przez starszego człowieka zafascynowanego współczesnością, której nie do końca rozumie, która go fascynuje, ale także przeraża, stąd chętnie wraca wspomnieniami do czasów swej młodości, spędzonej w rodzinnej Ostrowi
Zdarzenia, o których mowa w tej powieści, są w zasadzie prawdziwe, z wyjątkiem zdarzeń dotyczących najbliższej rodziny bohaterki. Zarówno matka jak i siostra Anki są postaciami wymyślonymi do wyeksponowania cech charakteru głównej bohaterki.
Ciekawa opowieść o losie człowieka, powstańca, pragnącego powrotu do rodziny, którą utracił pośrednio przez myśl Seneki.
Obrosła legendą, znana z wielu anegdot przekazanych przez narodową tradycję i z utworów literackich postać księcia Karola Radziwiłła "Panie Kochanku" stała się również przedmiotem zainteresowania Kraszewskiego. Tego przedstawiciela najpotężniejszej rodziny magnackiej w dawnej Polsce
