Pewna hrabina, podczas odwiedzin w sierocińcu, widzi, jak czterech chłopców bije się o starą, wyświechtaną książkę o Robinsonie Crusoe. Zakonnica, ich opiekunka, tłumaczy, że w zakładzie dla sierot bardzo często to się zdarza, ponieważ mają bardzo mało książek, a bardzo dużo dzieci chce czytać.
Książka z samego tytułu pachnie filozofią. Autor mówi że wszystko ma swój skutek i prędzej czy później do nas wróci jak "Powracająca fala".
Jest to jeden z wcześniejszych utworów Prusa - w tym okresie opowiadania pisarza miały głównie zabawowy charakter, ich celem było zabawienie czytelnika za pomocą żartobliwie przedstawionych scen z życia obyczajowego społeczeństwa. Centralną postacią jest w utworze pułkownik, odwiedza go żona
Dzieło Bolesława Prusa. Bolesław Prus, właściwie Aleksander Głowacki herbu Prus, to polski pisarz, prozaik, nowelista i publicysta okresu pozytywizmu, współtwórca polskiego realizmu, kronikarz Warszawy, myśliciel i popularyzator wiedzy, działacz społeczny, propagator turystyki pieszej i rowerowej.
Powieść historyczna Bolesława Prusa, której akcja rozgrywa się w starożytnym Egipcie. Bohaterem książki jest młody faraon, Ramzes XIII, próbujący poznać mechanizmy rządzenia państwem i podejmującego walkę o niezależność władzy faraona od kasty kapłańskiej.
Jeden ze znanych badaczy literatury, Zygmunt Szweykowski, uznaje ten utwór Prusa za charakterystyczny wyraz kryzysu światopoglądowego pisarza, świadectwo skrajnego pesymizmu. Potraktował też "Pleśń świata" jako opowiadanie utrzymane w poetyce symbolicznej czy parabolicznej, operujące problematyką
Wybór pism, wydanie w dziesięciu tomach ze wstępem Marii Dąbrowskiej.
