Mary Shelley stworzyła w 1818 roku opowieść o naukowcu, który powołuje do życia istotę, lecz odrzuca ją, przerażony rezultatem własnego eksperymentu. Filmowe adaptacje nadały tej historii nowe znaczenia i wygląd, często odmienny od książkowego pierwowzoru. Rafał Donica w opracowaniu "Frankenstein. 100 lat w kinie" śledzi ewolucję postaci w historii filmu grozy oraz jej obecność w kulturze popularnej.
Jak kino zmieniło wizerunek stworzenia?
W powieści Frankenstein jest nazwiskiem naukowca Victora, nie imieniem stworzonej przez niego istoty. Tymczasem w codziennej kulturze to właśnie potwór bywa tak nazywany. Znaczący wpływ na jego rozpoznawalny wygląd miał film z 1931 roku, w którym rolę stworzenia zagrał Boris Karloff. Donica pokazuje, jak konkretna charakteryzacja i sposób gry aktorskiej zaczęły wyznaczać oczekiwania odbiorców kolejnych ekranizacji.
Nie każda filmowa wersja opowiada tę samą historię. Twórcy zmieniali konstrukcję fabuły, relację między naukowcem a stworzeniem i charakter grozy. Powstawały także pastisze, komedie oraz nawiązania reklamowe. Autor analizuje ten proces jako rozwój kulturowego mitu, a nie wyłącznie serię wiernych przekładów powieści na ekran.
Od literackiego niepokoju do języka horroru
Film dysponuje środkami, których literatura nie posiada: ruchem, dźwiękiem, montażem i charakteryzacją. Może wywoływać strach przez pojedynczy obraz lub gwałtowną zmianę światła. Książka Donicy pomaga dostrzec, jak te możliwości wpływają na odbiór historii, w której ważne są również samotność stworzenia, ambicja naukowca i problem odpowiedzialności.
Opracowanie można czytać w zestawieniu z mangową adaptacją Junjiego Ito, wykorzystującą własny język obrazu, oraz książką Jona Turneya o społecznych wyobrażeniach związanych z biologią.
Wydanie Yohei z 2013 roku liczy 264 strony i ma ISBN 9788363131043. To ilustrowane studium historii kina, a nie pełen tekst powieści Mary Shelley.
Informacje o wydaniu
- Autor: Rafał Donica
- Kategoria: film, kino, telewizja
- Język: polski
- ISBN: 9788363131043
- Data wydania: 2013-01-01
- Liczba stron: 264
- Ocena: 7,1
- Wydawnictwo: Yohei
