Główny wątek tej powieści to historia autentycznej próby, podjętej na przełomie 1945-1946, zainscenizowania w Polsce procesu katyńskiego, mogącego, czy nawet mającego uprzedzić proces norymberski i udowodnić jednoznacznie winę Niemców.
Po latach Odojewski znów powraca do katyńskiej tragedii, tłumacząc to w jednym z wywiadów radiowych, rażącym brakiem zainteresowania zmerkantylizowanego kraju (wyzwolonego już przecież przed przeszło dekadą z sowieckiej zależności) wobec bolesnych momentów własnej historii. W trakcie pisania autor
"Zmierzch świata" poza warstwą sentymentalną ma warstwę polityczno-historyczną. Ukraińską. Ukraińsko-polską. Sądzę, że gdybym odszedł od tego wątku, nie byłbym sobą. Zwłaszcza od tej części, w której mieści się tragedia setek tysięcy ludzi. Książka stanowi część "trylogii ukraińskiej". Opowieści o
