Strona Główna » biografia, autobiografia, pamiętnik » Romeo i Julia z KL Auschwitz - Ireneusz Wawrzaszek

Romeo i Julia z KL Auschwitz - Ireneusz Wawrzaszek

Okładka książki Romeo i Julia z KL Auschwitz - Ireneusz Wawrzaszek

Mala Zimetbaum i Edward Galiński poznali się w KL Auschwitz na przełomie 1943 i 1944 roku. Ona była żydowską więźniarką pochodzącą z Polski, wychowaną częściowo w Belgii; on polskim więźniem politycznym, deportowanym do obozu już w pierwszym transporcie z czerwca 1940 roku. Ich relacja rozwinęła się w warunkach terroru, w których każdy przejaw osobistej bliskości był zagrożony przez system przemocy. Ireneusz Wawrzaszek poświęcił im książkę "Romeo i Julia z KL Auschwitz". Tytuł nawiązuje do znanej tragedii kochanków, lecz podstawą opowieści są autentyczne osoby i wydarzenia z historii niemieckiego nazistowskiego obozu.

Mala Zimetbaum i Edward Galiński - kim byli?

Mala Zimetbaum urodziła się w 1918 roku w Brzesku, później mieszkała w Antwerpii. Została deportowana do Auschwitz we wrześniu 1942 roku i otrzymała numer obozowy 19880. Dzięki znajomości języków obcych wykonywała obowiązki tłumaczki i gońca w obozie kobiecym. Edward Galiński, urodzony w 1923 roku, trafił do Auschwitz 14 czerwca 1940 roku z pierwszym transportem polskich więźniów politycznych; miał numer 531. Pracował między innymi w ślusarni i w komandzie instalatorów. Te szczegóły, potwierdzone przez Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau, pokazują konkretne biografie ukryte za symbolicznym tytułem książki.

Ich historia nie powinna być redukowana do romantycznej legendy. W obozie nadal trwała masowa przemoc, a związek dwojga więźniów rozwijał się w sytuacji całkowitego podporządkowania władzy SS. Wspomnienie relacji ma znaczenie właśnie dlatego, że pozwala dostrzec indywidualnych ludzi w rzeczywistości zorganizowanego prześladowania i mordowania.

Ucieczka 24 czerwca 1944 roku

Galiński zdobył mundur esesmana, a Mala przygotowała się do wyjścia w stroju roboczym. Mężczyzna udawał funkcjonariusza eskortującego więźniarkę poza obszar obozu. Plan powstał przy pomocy innych osób i wymagał przygotowania odpowiednich dokumentów oraz przejścia przez kontrolowane strefy. Para wydostała się z obozu 24 czerwca 1944 roku. Według rekonstrukcji Muzeum Auschwitz-Birkenau zostali schwytani około 7 lipca, następnie osadzeni w bloku 11 i poddani brutalnemu śledztwu.

Oboje ponieśli śmierć po powrocie do Auschwitz. Edward został powieszony, a Mala podjęła próbę odebrania sobie życia przed egzekucją. Dokładne okoliczności jej śmierci nie są całkowicie jednoznaczne w zachowanych relacjach świadków. Nie należy więc przedstawiać jednej wersji ostatnich chwil jako bezspornie potwierdzonej, jeśli źródła muzealne wskazują rozbieżności.

Między historią a literacką interpretacją

"Romeo i Julia" w tytule stanowi porównanie, nie informację o fabularnym związku z dramatem Shakespeare'a. Sama książka Wawrzaszka ma charakter literackiej opowieści inspirowanej rzeczywistymi losami więźniów. Katalog biblioteki Muzeum POLIN przypisuje jej również hasło "Holocaust - powieści", dlatego nie należy bez weryfikacji traktować każdego dialogu lub szczegółu narracji jako dosłownego zapisu świadectwa. Fakty biograficzne warto konfrontować z dokumentacją Muzeum Auschwitz-Birkenau.

Osoby zainteresowane źródłem literackiego porównania mogą sięgnąć po wydanie "Romea i Julii" Williama Shakespeare'a. Jest to jednak fikcyjny dramat z innej epoki, a nie źródło wiedzy historycznej o Auschwitz.

Wydanie Fundacji Pamięć i Duma z 2017 roku

Książka została wydana w Katowicach przez Fundację "Pamięć i Duma" w 2017 roku. Numer ISBN to 9788394514105. Katalog Muzeum POLIN potwierdza 215 stron i obecność ilustracji. W starym wpisie brakowało objętości, a dostępny opis był przede wszystkim emocjonalnym porównaniem do klasycznego dramatu. Nowa karta uwzględnia konkretne wydarzenia, poprawną identyfikację ofiar oraz odrębność literackiego opracowania od dokumentacji historycznej.

Informacje o wydaniu

  • Autor: Ireneusz Wawrzaszek
  • Kategoria: biografia, autobiografia, pamiętnik
  • Język: polski
  • ISBN: 9788394514105
  • Data wydania: 2017-10-20
  • Ocena: 7,8
  • Wydawnictwo: Fundacja pamięć i duma
  • Objętość: 215 stron
  • Miejsce wydania: Katowice
  • Forma katalogowana przez Muzeum POLIN: literacka opowieść, Holokaust - powieści
  • Postacie historyczne: Mala Zimetbaum, Edward Galiński
5-09-2020, 05:32 0 0

Komentarze


Informacja
Członkowie grupy Gość nie posiadają uprawnień do komentowania tego artykułu.