Powieść o kolektywizacji naddonieckich wsi kozackich.
Opisuje życie Kozaków na przełomie XIX i XX wieku. Obfituje w opisy przyrody oraz ginących zwyczajów kozaczyzny. Wątki obyczajowe opisane są na tle zmagań politycznych, związanych z I wojną światową i próbami stworzenia państwa niepodległej kozaczyzny. Postać głównego bohatera, Grigorija Melechowa,
Opowiadanie o szkatułkowej konstrukcji. Dzieje Rosjanina, który opowiada swoją wojenną historię. Stracił wszystkich bliskich, przeżył niewolę. Heroicznie walczył o zachowanie godności. Sens jego życiu przywraca chłopiec, sierota wojenna, którym się zaopiekował. Głośnej ekranizacji dokonał Siergiej
