W skład tomu wchodzą: Droga na Górę Karmel, Noc ciemna, Pieśń Duchowa, Żywy płomień miłości, Listy, Słowa światła i miłości, Cztery wskazówki dla pewnego zakonnika, Stopnie doskonałości, Ocena ducha i modlitwy pewnej Karmelitanki Bosej, Góra doskonałości, Przestrogi, Poezje.
Autor ukazuje proces dochodzenia człowieka do wolności duchowej poprzez stopniowe zbliżanie się do Boga, który go wewnętrznie przemienia. Na podstawie tej koncepcji rozwija oryginalną pedagogię współpracy z łaską poprzez praktykę cnót teologalnych, tj. wiarę, nadzieję, miłość.
Zarówno poemat ten, jak i traktat opisują całą drogę duchową człowieka. Autor oddaje jej dramatyzm i piękno w literackiej opowieści ukazującej miłość pomiędzy oblubienicą-duszą a jej Oblubieńcem-Chrystusem. To dzieło, uznawane za perłę literatury hiszpańskiej, a zarazem cenne świadectwo mistyczne,