Strona Główna » flora i fauna » Odmianoznawstwo i ocena odmian - Ryszard Szymczyk

Odmianoznawstwo i ocena odmian - Ryszard Szymczyk

Kompendium wiedzy porządkujące i opisujące podstawowe pojęcia i informacje.
Zawarta w 7 rozdziałach i kilkunastu podrozdziałach treść określa rolę i znaczenie odmiany jako podmiotu badań, środka publikacji, przedmiotu czynności prawnych, także w kontekście efektywności postępu hodowlanego. zawarto tu szeroki przegląd metod i sposobów badania odmian najważniejszych grup roślin uprawnych, a także zasady określania i identyfikacji podstawowych cech odmian, determinujących ich właściwości, wartość użytkowa i gospodarcza.

Podano zasady rejestrowania i udzielania prawnej ochrony odmianom. Dydaktyczny charakter ma obszerny wykład o rozwoju metod hodowli odmian, o postępie biologicznym, hodowlanym i odmianowym, o metodach kwantyfikowania i wymiarze ekonomicznym postępu hodowlanego"

"...Autor prezentuje też przemyślana ocenę dokonań oraz zadań na tym polu. Ma ona specyficzna wymowę - jest czyniona niejako od środka, z pozycji pracownika najważniejszej instytucji w tym obszarze -Centralnego Ośrodka Badania Odmian Roślin uprawnych."

Książka ta została napisana dla szerokiego kręgu odbiorców i ma służyć pomocą wszystkim osobom i podmiotom, które na co dzień lub nawet tylko okresowo mają lub będą miały do czynienia z odmianoznawstwem roślin uprawnych. Będzie ona przydatna przede wszystkim w nauczaniu odmianoznawstwa przyszłych rolników i hodowców roślin. Przedmiot ten jest ujęty w programach uczelni rolniczych, a z ważniejszymi elementami tej wiedzy są zapoznawani także uczniowie szkół rolniczych niższych szczebli. Dla tej grupy odbiorców książka jest polecana jako podręcznik omawiający problematykę odmianoznawstwa w sposób usystematyzowany i skrótowy. W znacznym stopniu ograniczy to potrzebę jej zgłębiania poprzez lekturę różnych publikacji, jakkolwiek jest to - zdaniem autora - najefektywniejszy, choć bardziej pracochłonny sposób studiowania. Z myślą głównie o uczących się rolnictwa przyjęto zasadę nawiązywania w kolejnych rozdziałach do problematyki przedstawionej wcześniej. Zgodnie ze starorzymską zasadą repetitio est mater studiorum (powtarzanie jest matkę uczenia się), ułatwi to przyswajanie najbardziej istotnej problematyki przedstawionej w książce.

Materiał zawarty w książce może być pomocny i użyteczny także dla nauczycieli akademickich i szkół rolniczych niższych szczebli, jak również dla pracowników instytutów rolniczych, doradców rolniczych, a także dla użytkowników odmian. Jej szczególnym adresatem są twórcy i hodowcy odmian roślin uprawnych, jako uczestnicy i realizatorzy ustawicznego procesu zarówno tworzenia, jak i badania odmian, a później ich introdukcji do praktyki rolniczej.

Polska Ocena Odmian po dołączeniu naszego kraju do grupy krajów zrzeszonych w Unii Europejskiej stała się częścią europejskiego systemu oceny odmian. To wydarzenie o wymiarze historycznym było poprzedzone stosownymi przygotowaniami natury legislacyjnej i organizacyjnej, jakkolwiek obowiązujące w tej mierze polskie standardy były od kilkunastu lat w znacznym stopniu dostosowywane do europejskich. Ogólne zasady merytorycznej działalności polskiej Oceny Odmian nie zmienią się w związku z tym w sposób zasadniczy. Będzie ona jednak podlegać stałym korektom, wynikającym z rozwoju metod badawczych, także z powodu innego rozłożenia priorytetów (np. wzrost znaczenia badań odrębności, wyrównania i trwałości). Przystąpienie do Unii Europejskiej zmieni też część procedur rejestracji i udzielania odmianom prawnej ochrony.

Istnieje wiele przesłanek świadczących o tym, że ocena odmian roślin uprawnych może relatywnie tracić na znaczeniu (co należy ocenić krytycznie), zastępowana przez pozamerytoryczne mechanizmy wprowadzania odmian na szeroki rynek nasienny, także w wyniku procesu globalizacji. Coraz częściej wymuszają one skrócenie drogi odmiany od pola hodowcy na pole producenta.