Nowela Henryka Sienkiewicza, powstała podczas pobytu pisarza w Stanach Zjednoczonych latem 1876 roku. Nowela opisuje Polską wieś, w której żyje się ciężko. Utwór ma wymowę pesymistyczną, ale jest w nim wiele wątków humorystycznych, dzięki którym czyta ją się w miarę przyjemnie.
Stylizowana na gawędę szlachecką nowela, która przeniesie czytelników w czasy dzieciństwa Henryka wspominającego wiernego sługę swojej rodziny – Mikołaja. Nowela Henryka Sienkiewicza uznawana przez literaturoznawców za „pierwszy utwór pisarza o niewątpliwej wartości artystycznej”. Skonstruowana na
Janko Muzykant – nowela autorstwa Henryka Sienkiewicza. Po raz pierwszy ukazała się w "Kurierze Warszawskim" w 1879 roku. Jej akcja toczy się w XIX wieku, a głównym bohaterem jest chorowity chłopiec Janko. Latarnik – nowela Henryka Sienkiewicza, która po raz pierwszy ukazała się w „Niwie” w 1881.
