Zbiór zawiera najwybitniejsze nowele i opowiadania Henryka Sienkiewicza : Janko Muzykant, Z pamiętnika poznańskiego nauczyciela, Orso, Latarnik, Sachem, Sabałowa bajka, Organista z Ponikły...
Historia dwóch biednych malarzy – Świateckiego i Magórskiego – z których pierwszy maluje “truposze”, “trupielce” i “trupięta”, a drugi zdobywa pierwsze miejsce w Salonie paryskim. Jest to humoreska opisująca życie artystycznej cyganerii i zakłamanego mieszczaństwa. Zbiór zawiera opowiadania tj.:
Zbiór opowiadań: Janko muzykant, Stary sługa, Bajka, Autorki, Selim Mirza, Bartek zwycięzca, H.K.T., Legenda żeglarska, Latarnik, Orso, Sachem
Jednym z celów pisarzy - pozytywistów była użyteczność. H. Sienkiewicz pisał, by wskazać sprawy tragiczne, wydarzenia dramatyczne, to, co trzeba zmienić, zlikwidować, czemu trzeba zapobiegać. Apelował o zajęcie się uzdolnionymi dziećmi z ubogich rodzin, pokazywał los emigrantów, opisywał tragiczny
