Pip dorasta pod opieką surowej siostry i jej męża, kowala Joe Gargery'ego. Jest przywiązany do Joe, lecz stopniowo zaczyna się wstydzić prostego świata, z którego pochodzi. Początek tej przemiany wiąże się ze spotkaniem z tajemniczym skazańcem na mokradłach oraz wizytami w domu panny Havisham. Tam Pip poznaje Estellę, wychowaną tak, by trzymała ludzi na dystans, i po raz pierwszy wyraźnie dostrzega różnicę między biedą a bogactwem.
Wizyta w Satis House i marzenie o innym życiu
Dom panny Havisham jest jednym z najbardziej pamiętnych miejsc w twórczości Dickensa. W pomieszczeniach zatrzymanych jakby w dawnym czasie mieszka kobieta, której życie zostało zdominowane przez rozczarowanie. Estella uczy Pipa patrzeć na własne pochodzenie z poczuciem niższości, a chłopiec zaczyna utożsamiać bycie dżentelmenem z majątkiem, językiem i uznaniem towarzyskim.
Gdy pojawia się anonimowy dobroczyńca, Pip zyskuje środki na edukację w Londynie. Jego awans wydaje się potwierdzać fantazje o przyszłości. Dickens nie pozwala jednak zapomnieć, że pieniądze potrafią zmienić nie tylko możliwości człowieka, lecz również jego stosunek do dawnych przyjaciół. Joe, pozornie mniej wykształcony od londyńskiego otoczenia Pipa, pozostaje dla czytelnika ważnym punktem moralnego odniesienia.
Tożsamość budowana na cudzych oczekiwaniach
"Wielkie nadzieje" są powieścią o dojrzewaniu, lecz nie w sensie prostego sukcesu bohatera. Pip musi rozpoznać, jak wiele jego ambicji wynika z autentycznych pragnień, a jak wiele z potrzeby zatarcia własnej przeszłości. Dickens pokazuje, że wzrost pozycji społecznej nie musi oznaczać dojrzalszego osądu ani większej lojalności wobec ludzi, którzy okazali bezinteresowną pomoc.
Opowieść prowadzona jest z perspektywy starszego Pipa wspominającego własną młodość. W tej narracji czuć dystans, żal i świadomość błędów, których chłopiec nie umiał wówczas dostrzec. Elementy tajemnicy, groteskowe postacie i rozbudowany obraz Londynu nadają książce charakterystyczny rytm, a jej emocjonalne centrum pozostaje w relacjach międzyludzkich.
Dickens poza prostą historią o awansie
Powieść ukazywała się w odcinkach w latach 1860-1861. Obok losów Pipa przedstawia napięcia klasowe w Anglii i moralne koszty przekonania, że wartość człowieka można określić poprzez jego pozycję. Tym właśnie różni się od zwykłej baśni o biednym chłopcu, który zdobywa fortunę.
Jeśli interesują Cię angielskie powieści o społecznych ograniczeniach, naturalnym uzupełnieniem będzie "Rozważna i romantyczna" Jane Austen. W inny sposób konflikt między własnymi pragnieniami a społecznym położeniem ukazuje "Dziwne losy Jane Eyre" Charlotte Brontë.
Informacje o wydaniu
- Autor: Charles Dickens
- Kategoria: klasyka
- Język: polski
- ISBN: 9788377794982
- Data wydania: 2018-09-22
- Liczba stron: 425
- Tłumaczenie: Antoni Mazanowski
- Ocena: 7,4
- Wydawnictwo: Wydawnictwo MG
