Rzym opisany w Quo vadis Henryka Sienkiewicza jest jednocześnie historycznym miastem i miejscem ukształtowanym przez literacką wyobraźnię. Elżbieta Jastrzębowska, historyczka sztuki i archeolożka zajmująca się starożytnością chrześcijańską, proponuje podróż przez topografię Rzymu za czasów Nerona. Interesuje ją nie tyle streszczenie powieści, ile sprawdzenie, jak wyglądały budowle, ulice oraz dzielnice, które pojawiają się w jej tle.
Forum, Palatyn i zwykłe domy
Książka przedstawia siedem wzgórz, Forum Romanum i najważniejsze przestrzenie publiczne miasta. Autorka kieruje uwagę również na domy arystokratów i zatłoczone kamienice, pokazując, jak odmienne warunki życia mieli mieszkańcy różnych warstw społecznych. Obok pałaców cesarskich pojawiają się Subura, Zatybrze, Pole Marsowe, łaźnie oraz budowle rozrywkowe.
Ważną częścią opracowania jest topografia miasta. Czytelnik może śledzić przebieg ulic, usytuowanie akweduktów, murów i nekropolii, a dzięki planom budowli lepiej zrozumieć układ prywatnych rezydencji. Ilustracje i mapy nie są dekoracją. Stanowią pomoc w rekonstrukcji świata, którego duża część zniknęła lub została przebudowana.
Rzym Nerona a literacki obraz Sienkiewicza
Jeden z rozdziałów dotyczy pałaców Nerona i pożaru Rzymu w 64 roku. To wydarzenie zajmuje ważne miejsce w tradycji literackiej, ale szczegóły zachowane w źródłach antycznych wymagają ostrożnej interpretacji. Jastrzębowska zestawia stan badań archeologicznych z wiedzą, jaka mogła być dostępna Sienkiewiczowi. Pozwala to oddzielić świadomą fikcję literacką od rekonstrukcji opierającej się na zabytkach i dokumentach.
Osobny aneks omawia źródła epizodu Domine, quo vadis. Dołączono także słowniczek postaci historycznych. Książka może uzupełniać szkolną lekturę, ale jest przede wszystkim samodzielnym opracowaniem o architekturze i życiu starożytnego miasta.
Wydanie Prószyńskiego i S-ki z 2001 roku ma ISBN 8372550522. W starszym katalogu błędnie przypisano je do powieści historycznych. Wydawca podaje 128 stron, podczas gdy wcześniejsza karta serwisu zawierała liczbę 146. Rozbieżność została zaznaczona w bibliografii zamiast bez wyjaśnienia przenosić niezgodne dane.
Informacje o wydaniu
- Autor: Elżbieta Jastrzębowska
- Tematyka: historia Rzymu, archeologia, realia Quo vadis
- Język: polski
- ISBN: 8372550522
- Data wydania: 2001-01-01
- Liczba stron: 128 (według wydawcy; w starym katalogu 146)
- Ocena: 4,8
- Wydawnictwo: Prószyński i S-ka
