Utwory zebrane w tym tomie łączy temat wojny. Opowiadania za zbioru "Śmiertelni bohaterowie" powstały podczas wojny lub nazajutrz po jej zakończeniu. "Broń", a zwłaszcza "Ranny w lesie" pisane były już z większego oddalenia, ale i w tych powieściach wojna, a właściwie człowiek wtrącony w wojnę,
Pożegnanie Twierdzy to próba nowego ujęcia biografii duchowej straconego pokolenia. Powieść przynosi obraz dojrzewania głównego bohatera najpierw jego dzieciństwa, spędzonego w egzotycznej scenerii twierdzy kresowej, pierwszych wtajemniczeń, pokus i oczarowań, a następnie młodości przypadającej na