Książka H-I. Marrou, wielkiego badacza kultury klasycznej, a także nieklasycznej starożytności, nie jest zbiorem ściśle naukowych interpretacji ani nawet wyłącznie wprowadzeniem w świat późnego antyku, ale próbą dyskusji o ważnych zjawiskach kultury Europy nowożytnej. Punktem odniesienia jest
Historia Kościoła od pierwszych lat działalności Apostołów do roku 380, kiedy to cesarz rzymski Teodozjusz nakazuje swoim poddanym przyjęcie wiary chrześcijańskiej.