Ponad pięcioletnia okupacja ziemi bydgoskiej przez hitlerowskiego najeźdźcę wycisnęła krwawe piętno na jej historii. Uznając ją za obszar praniemiecki, hitlerowski okupant wcielił ziemię bydgoską do Trzeciej Rzeszy, dążąc do zniszczenia wszystkiego, co polskie. W wyniku zaplanowanej z premedytacją akcji eksterminacyjnej w woj. bydgoskim wymordowano ponad 100 tysięcy Polaków, 40 tysięcy wysłano do obozów koncentracyjnych, 120 tysięcy na przymusowe roboty do Trzeciej Rzeszy, ponad 112 tysięcy wysiedlono do tzw. Generalnej Guberni.
VII Fort w Toruniu i egzekucje w lesie Barbarka stanowią zaledwie jeden z wielu epizodów zbrodni hitlerowskich popełnionych w pierwszych miesiącach okupacji na ziemiach wchodzących obecnie w skład województwa bydgoskiego. Jednakże ze względu na charakter tej zbrodni warto i trzeba poświęcić jej nieco więcej miejsca. Ustalenia toruńskiej delegatury Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich w Bydgoszczy wykazują bowiem ponad wszelką wątpliwość, iż mieliśmy tu do czynienia z akcją masową, zmierzającą do aresztowania i likwidacji jak największej liczby Polaków - mieszkańców Torunia i okolic. Celowi temu służyły zarówno egzekucje w lesie Barbarka, jak również wysyłanie Polaków do obozów koncentracyjnych. Miejscem, w którym przetrzymywano więźniów i dokonywano segregacji, były kazamaty Fortu VII.
Powstała z inspiracji Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich praca Tadeusza Jaszowskiego i Czesława Sobeckiego stawia sobie za cel obnażenie mechanizmu zbrodni Wehrmachtu, policji SS, Gestapo, Selbstschutzu. Autorzy sięgnęli do źródeł, publikacji oraz wspomnień ludzi, którzy przed 30 laty przeszli gehennę hitlerowskiego piekła w toruńskim "okrąglaku" i kazamatach Fortu VII. Czytelnik znajdzie w tej publikacji nie tylko nazwiska ofiar hitlerowskich, lecz spotka się również z nazwiskami ich oprawców, z których sporo jeszcze przebywa na wolności w NRF i Berlinie zachodnim.
Zbrodniom hitlerowskim w Forcie VII i w lesie Barbarka poświęcona była publiczna konferencja prasowa, która w dniu 25 marca 1969 roku odbyła się w Toruniu. Inicjatorami tej konferencji były Okręgowa Komisja Badania Zbrodni Hitlerowskich oraz ZO ZBoWiD w Bydgoszczy. Przedstawione na konferencji dokumenty oraz zeznania b. więźniów Fortu VII i bezpośrednich świadków egzekucji w lesie Barbarka udowodniły ponad wszelką wątpliwość, iże popełnione tu morderstwa nie były wybrykiem ludzi o zbrodniczych instynktach, lecz efektem działalności władz i urzędów specjalnie do tego powołanych, efektem systemu faszystowskiego w hitlerowskim wydaniu.
Roman Chłodziński
przewodniczący Okręgowej Komisji Badania Zbrodni Hitlerowskich
prezes Zarządu Okręgu Związku Bojowników o Wolność i Demokrację
- Autor: Tadeusz Jaszowski
- Kategoria: literatura faktu
- Język: polski
- ISBN: 000-00-0000-00-0
- Data wydania: 1971-01-01
- Liczba stron: 140
- Ocena: 5,5
- Wydawnictwo: Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Kulturalne
