Tom obejmuje prace z zakresu historii filozofii. Są wśród nich zarówno znane już i głośne teksty, jak i prace dotąd nie publikowane, wydobyte z rękopisów.
Niniejszy tom prac Henryka Elzenberga, profesora Uniwersytetu Mikołaja Kopernika w Toruniu, zawiera - w odróżnieniu od swobodniejszych esejów tego autora - wybór rozpraw lub ich fragmentów czyniących zadość wymaganiom argumentacji i analizy o tyle ścisłej, o ile przy danej tematyce jest to możliwe
Myśli ujęte w aforystyczną formę i zebrane w książce Kłopot z istnieniem stanowią skrótowy zapis stanu ducha i przeżyć intelektualnych filozofa. Powiadał o nich, że są jedynie ,,wypadami myślowymi" w sferę etyki, filozofii, religii, literatury, ale tak naprawdę stanowią prawdziwą kopalnię