Rok 1848 zapoczątkował nowy etap w dziejach parlamentaryzmu polskiego. Do tej pory posłowie polscy zasiadali w polskim sejmie, obojętnie, czy był to sejm Rzeczpospolitej Obojga Narodów, czy było to ciało ustawodawcze Księstwa Warszawskiego, autonomicznego Królestwa Polskiego, sejm w dobie powstania
Postać Bismarcka zawsze budziła żywe emocje i zainteresowanie. Jedni widzą w nim cynicznego polityka, „żelaznego kanclerza”, stosującego się do maksymy „cel uświęca środki”, inni ucznia czarnoksiężnika, rozpętującego moce, nad którymi nie umiał zapanować. Pewne jest to, że wywarł wielki wpływ na